top of page

Bałkany i Turcja

Przed nami była podróż na Bałkany. Postanowiliśmy więc nieco zmodyfikować naszego Sprintera. Podnieśliśmy zawieszenie, zamontowaliśmy większe felgi i solidniejsze opony terenowe. Do tego doszło kilka dodatkowych reflektorów i osłona przedniego zderzaka. Spakowaliśmy rzeczy i byliśmy gotowi ruszyć na wschód. No, prawie gotowi.

Relacja z podróży

Dzień 1

Maribor

Powoli staje się tradycją, że odbieramy naszego busa od mechanika kilka godzin po planowanym wyjeździe. Tym razem nie było inaczej. Dlatego pierwszy etap podróży, do słoweńskiego Mariboru, pokonaliśmy już po ciemku. Za to autostrady były przyjemnie puste. Pierwszą noc spędziliśmy na parkingu restauracji na obrzeżach Mariboru, tuż nad rzeką Drawą.

​

Łącznie 531 km

Mercedes Sprinter 906 maintenance
Maribor
Maribor
Maribor

Dzień 2

Banja Luka

Jajce

Przejechaliśmy przez chorwackie równiny i dotarliśmy do granicy z Bośnią. Ledwie ją przekroczyliśmy, poczuliśmy się, jakbyśmy cofnęli się w czasie o kilkadziesiąt lat. Wszystko wydawało się jakieś wyblakłe, zaniedbane i stare...

​

Zatrzymaliśmy się na pierwszej stacji benzynowej za granicą. Pomocny pracownik natychmiast podbiegł do auta, otworzył korek wlewu paliwa... i nagle został mu on w ręce. Urwał gumowe mocowanie. Kiedy skończył tankować, zaczął szukać korka. Najpierw bezskutecznie próbował nas przekonać, że przecież już nam go oddał. W końcu znaleźliśmy go na ziemi, gdzieś za dystrybutorem. Nieważne, najważniejsze, że odzyskaliśmy korek. Ruszyliśmy dalej.

​

Przez przepiękną skalistą dolinę dotarliśmy do miasta Jajce. To historyczne miasto, położone u zbiegu rzek Pliva i Vrbas, w którym niegdyś koronowano bośniackich królów, do dziś zachowało średniowieczne mury obronne, ruiny zamku, a przede wszystkim imponujący wodospad na rzece Pliva. To właśnie tutaj urodził się również nasz przyjaciel. Obiecaliśmy mu, że zajrzymy do jego rodzinnego domu, który on i jego rodzina musieli opuścić z powodu wojny.

​

Łącznie 373 km

Bosna
Jajce
Jajce
Jajce

Dzień 3

Mlinčići

Sarajewo

Zaledwie kilka minut jazdy w górę rzeki Pliva znajduje się Mlinčići – skupisko niewielkich średniowiecznych młynów wodnych, w których dawniej mielono zboże. Skorzystaliśmy też z okazji, żeby popływać w jednej z turkusowych lagun jeziora Pliva, które mija się po drodze do młynów.

​

Trasę do Sarajewa zaplanowaliśmy głównymi drogami. W Bośni oznacza to jednak dość często podskakiwanie na zakurzonych szutrowych drogach. Petra wpadła na świetny pomysł i z dużym wyprzedzeniem zarezerwowała miejsce na niewielkim kempingu położonym nad Sarajewem. Dzięki temu mogliśmy podziwiać niesamowity widok na stolicę Bośni. Wieczorem wybraliśmy się do miasta, zjedliśmy w restauracji przy placu ćevapi, a potem poszliśmy spać.

​

Łącznie 169 km

Mlinčići
Mlinčići
Sarajevo
Sarajevo

Dzień 4

Sarajewo

Srebrenica

Park Narodowy Tara

Następnego dnia ponownie pojechaliśmy do miasta. Tym razem chcieliśmy podążyć śladami wojny, która przetoczyła się przez Sarajewo w latach 90. Jej ślady można znaleźć dosłownie wszędzie. Nie tylko na uszkodzonych elewacjach budynków, ale również w takich miejscach jak Tunel Nadziei. Ten 800-metrowy tunel, wykopany ręcznie pod lotniskiem w Sarajewie, podczas oblężenia miasta przez siły serbskie stanowił jedyną drogę zaopatrzenia dla całego miasta. Jadąc dalej na wschód, zatrzymaliśmy się przy dawnej trasie bobslejowej z Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 1984 roku. Podczas wojny serbskie oddziały wykorzystywały to miejsce do ostrzeliwania miasta. Dziś pozostał po nim jedynie betonowy szkielet pośrodku lasu. Przekroczyliśmy też wewnętrzną granicę Bośni i wjechaliśmy do jej serbskiej części. Znowu wszystko się zmieniło. Domy wyglądały na jeszcze bardziej zaniedbane, samochody na jeszcze bardziej zdezelowane, ludzie sprawiali wrażenie jeszcze bardziej ponurych. A wszędzie powiewały flagi, które od rosyjskich różniły się właściwie tylko odwróconą kolejnością kolorów...

​

Zbliżaliśmy się do Srebrenicy, miasta, które stało się symbolem okrucieństw wojny w byłej Jugosławii. Tuż przed miastem zatrzymaliśmy się przy miejscu pamięci i cmentarzu, na którym spoczywa 8373 bośniackich mężczyzn i chłopców. Ponad 1500 ofiar nadal uznaje się za zaginione. Po drugiej stronie drogi znajduje się teren dawnej fabryki. Początkowo służyła jako baza żołnierzy UNPROFOR, a później jako miejsce, z którego wywożono Bośniaków na egzekucje. Przyjechaliśmy już po oficjalnych godzinach otwarcia. Na całym terenie był tylko jeden ochroniarz. Po krótkiej rozmowie pozwolił nam samodzielnie wejść do fabryki. Dzięki temu mogliśmy wszystko obejrzeć w spokoju, bez turystów... i bez przewodnika.

Samo miasto nie wydało nam się szczególnie interesujące. Nie znaleźliśmy w nim nawet jednej wzmianki o tamtych wydarzeniach. Być może dlatego, że ówczesnym burmistrzem był Serb, który o masakrze powiedział: „Bóg jeden wie, jak było naprawdę”...

​

Łącznie 212 km

Sarajevo
Sarajevo
Srebrenica
Srebrenica

Dzień 5

Park Narodowy Tara

Park Narodowy Sutjeska

Nasz wczorajszy wyjazd ze Srebrenicy okazał się niezłą przygodą. Kiedy niekończąca się, kręta asfaltowa droga nagle zamieniła się w błotnistą leśną ścieżkę, drogę zagrodziło nam powalone drzewo. Ale nie zamierzaliśmy się poddawać. Wyciągnęliśmy siekierę i po kilku minutach mogliśmy jechać dalej. Do serbskiej granicy zostało zaledwie kilka kilometrów. Naszym celem był most graniczny nad jeziorem Perućac. Kiedy wreszcie wyjechaliśmy z lasu, było już ciemno. Dotarliśmy do mostu za późno – przejście graniczne było zamknięte na noc. Nie pozostało nam nic innego, jak jechać dalej zniszczoną drogą wzdłuż jeziora. Po kilku kilometrach nasza szutrowa trasa nagle połączyła się z przepiękną nową asfaltową drogą. Według mapy trasa była wprawdzie dłuższa, ale szybsza. Skręciliśmy, minęliśmy nowo wybudowany meczet i ruszyliśmy drogą, która niezliczonymi zakrętami wspinała się pod górę. Wreszcie zobaczyliśmy horyzont. A za nim... ogrodzenie w poprzek drogi. Droga była dokładnie tak szeroka jak nasz Sprinter. Z jednej strony kamienny mur, z drugiej przepaść. A na dodatek zaczęło padać...

​

W końcu dotarliśmy do przejścia granicznego. Była północ. Wokół żywej duszy. Tylko my i dwóch bośniackich pograniczników. Panowie uznali, że nie możemy jechać dalej. Podobno dlatego, że przebywaliśmy w Bośni ponad trzy dni i nie zameldowaliśmy się na policji. Przez ponad godzinę próbowaliśmy się z nimi dogadać, zupełnie nie rozumiejąc, do czego właściwie zmierzają. Na szczęście nieco złagodnieli, gdy dowiedzieli się, że przyjechaliśmy z Jajce, rodzinnego miasta naszego przyjaciela. Ale przede wszystkim na przejściu pojawiły się trzy kolejne samochody. Nie mieli więc już czasu, żeby dalej nas zatrzymywać. Na pożegnanie uśmiechnęli się przyjaźnie, poklepali nas po ramieniu i stwierdzili, że następnym razem powinniśmy włożyć każdemu z nich po 20 euro do paszportu.

​

Wspinaliśmy się serpentynami Parku Narodowego Tara. Wreszcie byliśmy w Serbii i planowaliśmy nocleg przy restauracji w górach. Po tym niekończącym się dniu wreszcie zobaczyliśmy światełko w tunelu. Dosłownie. Tunel wykuty w skalnym masywie gór Tara prowadził do celu dzisiejszego etapu. Zaparkowaliśmy i weszliśmy do restauracji, żeby napić się zasłużonego piwa i zapytać o możliwość noclegu. Właściciel przywitał nas, ale piwa nie zaproponował. Zamiast tego oznajmił, że właśnie zamyka lokal i zjeżdża na noc do doliny. Na parkingu możemy spokojnie spać, ale pod żadnym pozorem nie powinniśmy wychodzić na zewnątrz. Wszędzie są tu niedźwiedzie.

​

Następnego dnia wybraliśmy się na spacer po parku narodowym, mijając punkty widokowe nad rzeką Driną i podziwiając przepiękne krajobrazy. Żadnego niedźwiedzia nie spotkaliśmy.

​

Bardzo chcieliśmy odwiedzić Kosowo. Jednak przekroczenie granicy od strony Serbii jest niemal niemożliwe. Dlatego po południu wróciliśmy do Bośni. Zatrzymaliśmy się w miejscowości Tjentište, skąd rozpoczynają się wyprawy na najwyższy szczyt Bośni – Bosanski Maglić.

​

Łącznie 165 km

Tara
Tara
Tara
Bosanski Maglić

Dzień 6

Bosanski Maglić

Mostar

Bośnia – kraj, w którym samochodem można dojechać niemal na sam szczyt najwyższej góry. Rano wyruszyliśmy z Tjentište i po kilku minutach jazdy dotarliśmy do drewnianej budki strażnika parku. Zapłaciliśmy za wjazd i ruszyliśmy dalej nową asfaltową drogą. Nasz Sprinter mruczał z zadowolenia, a my cieszyliśmy się na spokojny dzień. Ale tuż za pierwszym zakrętem asfalt się skończył. Przez następne dwie godziny pełzliśmy przez błoto, głębokie koleiny i potok, po wielkich głazach, a na ostatnim odcinku nawet po nagiej skale. Cały samochód wyginał się we wszystkie możliwe strony. Naczynia w kuchni zdążyły już trzy razy same się poprzestawiać, a podłogę zasypały wszystkie niepotrzebne rzeczy, które przez ostatnie lata prowizorycznie poupychaliśmy w najróżniejszych schowkach.

​

Zatrzymaliśmy się na płaskowyżu pod szczytem. Widoki znów zapierały dech w piersiach, a my zaczęliśmy przygotowywać się do wędrówki. Chcieliśmy dotrzeć nad czarnogórskie jezioro Trnovačko. Przy samochodzie pojawił się miejscowy pasterz krów. Sympatyczny, smagany wiatrem starszy pan, który od wiosny do jesieni mieszka w górach. Jego jedyną rozrywką jest więc odwiedzanie turystów na parkingu, zamienianie z nimi kilku słów, udzielanie rad i proszenie o piwo oraz papierosy. Życzył nam udanej wędrówki i powiedział, że będzie na nas czekał za sześć godzin.

​

Pierwsza część trasy była bardzo przyjemna. Ścieżka łagodnie opadała, wiła się wzdłuż zboczy i przede wszystkim oferowała niesamowite panoramy. Minęliśmy tablicę informującą o wejściu na teren Czarnogóry. Potem droga zamieniła się w wąską ścieżkę, która stromo opadała do doliny. Po drugiej stronie równie stromo wspinała się po wielkich kamieniach na przełęcz między górami. Do jeziora został kilometr, kiedy spotkaliśmy kilku czeskich turystów. Obojgu nam przyspieszyło tętno, gdy powiedzieli, że nad jeziorem jest coś w rodzaju posterunku granicznego, gdzie sprawdzają dokumenty i pobierają opłatę za wstęp. Nasze portfele zostały bowiem na przednich siedzeniach samochodu. Strażnik nad jeziorem nawet nie zdążył wyjść ze swojej budki, tak szybko je obejrzeliśmy. Trzy godziny później byliśmy z powrotem przy samochodzie, przed kompletnie zdumionym pasterzem.

​

Łącznie 164 km

Bosanski Maglić
Bosanski Maglić
Bosanski Maglić
Tjentiste

Dzień 7

Mostar

Wodospady Kravica

Dubrownik

Noc spędziliśmy na kempingu pod Mostarem, a rano ruszyliśmy do miasta. Ponieważ padało już od nocy, turystów prawie nie było. Odbudowane po wojnie kamienne historyczne centrum, wszechobecne sklepiki oferujące wszystko – od orientalnych przypraw, przez perskie dywany, aż po lampy Aladyna. Taki mały orientalny zakątek Bałkanów. Słynny XVI-wieczny most nad Neretwą, zniszczony w 1993 roku jako symbol łączności i odbudowany w 2004 roku, znakomite bałkańskie przysmaki, ale też mnóstwo domów wciąż noszących ślady bezsensownej wojny. Taki właśnie jest dzisiejszy Mostar. I uwaga – ten most naprawdę jest piekielnie śliski podczas deszczu.

​

Zaledwie 25 kilometrów za Mostarem znajdują się wodospady Kravica, pomnik przyrody na rzece Trebižat, która miejscami płynie pod ziemią. Według przewodnika wodospady mają ponad 120 metrów szerokości i od 26 do 28 metrów wysokości. Skalny próg porastają trawy, mchy i porosty, a okolica jest zalesiona. Dawniej przy wodospadach działało wiele młynów. Zdjęcia wyglądały przepięknie, więc zapłaciliśmy za wstęp i z niecierpliwością czekaliśmy na kolejny cud natury. Już w drodze z parkingu zdziwiliśmy się jednak, widząc ludzi w strojach kąpielowych i przejeżdżającą kolejkę turystyczną. Wszystko zrozumieliśmy, gdy dotarliśmy na miejsce. Ten pomnik przyrody jest dziś jedynie tłem dla wodnego parku rozrywki, w którym dudni muzyka, a sama przyroda nikogo specjalnie nie interesuje. O tym przewodnik nie wspominał.

Rozczarowani wsiedliśmy do samochodu i ruszyliśmy dalej w kierunku Dubrownika.

​

Łącznie 175 km

Mostar
Mostar
Mostar
Kravica

Dzień 8

Dubrownik

W Dubrowniku jest tylko jeden kemping, który za noc liczy sobie 75 euro. Przejechaliśmy więc jedynie przez miasto i zaparkowaliśmy dziesięć kilometrów dalej, na kempingu za 20 euro. Do centrum wróciliśmy autobusem. Dubrownik w pełni zasłużył na swoją reputację. Stare miasto było przepełnione turystami, a ceny absurdalnie wysokie. Przynajmniej wykąpaliśmy się na jednej z miejskich kamienistych plaż, spróbowaliśmy miejscowego piwa i wróciliśmy na kemping. Na pamiątkę zabraliśmy butelkę lokalnego ginu i już nie mogliśmy się doczekać powrotu w góry.

Dubrovník
Dubrovník
Dubrovník
Dubrovník

Dzień 9

Kotor

Góry Przeklęte (Prokletije)

Kontynuowaliśmy podróż na południe, do Czarnogóry. Mieliśmy dwie możliwości: przeprawić się promem przez Zatokę Kotorską albo objechać ją dookoła. Wybraliśmy drugą opcję, dzięki czemu mogliśmy odwiedzić samo miasto Kotor. To właściwie taki mały Dubrownik, tylko ze znacznie mniejszą liczbą turystów i zdecydowanie przyjemniejszą atmosferą. Chcieliśmy też wejść do twierdzy górującej nad miastem, do której prowadzą niezliczone schody. Tego dnia panował jednak nieznośny upał. Kompletnie spocony Hindus, który ostatkiem sił schodził po schodach, przekonał nas, że to chyba nie najlepszy pomysł.

​

Przejechaliśmy przez Podgoricę i zatrzymaliśmy się u wejścia do tak zwanej Przeklętej Doliny. Dolina ta jest częścią pasma górskiego Prokletije, rozciągającego się od Czarnogóry przez Albanię aż po Kosowo. Noc spędziliśmy na nowo otwartym kempingu Titograd. Dawna rzeźnia została przekształcona przez miejscową rodzinę w ośrodek wypoczynkowy. Restauracja mieści się w dużym pomieszczeniu wyłożonym kafelkami, a pod sufitem nadal wiszą haki służące niegdyś do transportu mięsa.

​

Wraz z zachodem słońca wiatr w dolinie stawał się coraz silniejszy. W nocy prawie w ogóle nie spaliśmy, a nad ranem musieliśmy nawet obrócić Sprintera zgodnie z kierunkiem wiatru, żeby choć trochę mniej nim kołysało. Miało to jednak jedną zaletę – po porannym prysznicu Petra nie musiała nawet wyciągać suszarki.

​

Łącznie 159 km

Kotor
Kotor
Prokletije camp
Prokletije camp

Dzień 10

Peć

Rano ruszyliśmy dalej w głąb doliny. Zatrzymaliśmy się przy wiszącym moście nad rzeką Morača. Ten zardzewiały most zbudowała miejscowa rodzina, żeby łatwiej dostać się na swoje działki. Wstęp: dwa euro od osoby. Płatność u pani sprzedającej dżem.

​

Dotarliśmy do granicy z Kosowem. Ponieważ nasza zielona karta nie była tutaj ważna, musieliśmy wykupić dodatkowe ubezpieczenie samochodu. Inaczej nie wpuszczono by nas do kraju. Przez zachwycające krajobrazy dotarliśmy do miasta Peć, znanego również jako Peja. To miejscowa baza wypadowa dla turystów i miłośników górskich wypraw. My jednak tylko przejechaliśmy przez miasto, bo zmierzaliśmy dalej w góry. Wyboistą drogą wdrapaliśmy się do dużego, nowo wybudowanego drewnianego pensjonatu dla turystów. Właściciel pozwolił nam przenocować na swojej posesji, a w zamian zgodziliśmy się zjeść u niego kolację. Tradycyjne czterodaniowe menu było tak obfite, że nie mieliśmy szans wszystkiego zjeść. Ale smakowało naprawdę znakomicie. Oprócz nas w pensjonacie nocował tylko jeden gość – około pięćdziesięcioletni Niemiec, który pieszo przemierzał całe Bałkany.

​

Łącznie 169 km

Prokletije
Prokletije
Peć
Peć

Dzień 11

Hotel

Peć, miasto znane już w starożytności, swoim gwarem miejscami przypominało Azję. Do tego wrażenia przyczynia się również Bankkos Building, charakterystyczny budynek w centrum miasta przypominający pagodę. W okolicy znajduje się także kilka serbskich klasztorów prawosławnych, których do dziś pilnują żołnierze NATO.

​

Po południu przekroczyliśmy granicę z Albanią. Na nocleg wybraliśmy hotel przy autostradzie, który na swoim dziedzińcu oferował kilka miejsc dla kamperów. To, co początkowo wyglądało na awaryjne miejsce do spania, nagle zamieniło się niemal w pobyt w pięciogwiazdkowym hotelu. Pracownicy recepcji przynosili nam prosto do Sprintera schłodzone napoje i owoce, a odkryty basen z obsługą przez większość czasu mieliśmy tylko dla siebie. Parkowanie za hotelem miało jednak dwie wady. Pierwszą były hotelowe klimatyzatory, które wydmuchiwały gorące powietrze prosto na dziedziniec i dość mocno hałasowały. O drugim problemie przeczytaliśmy dopiero wieczorem przed snem w aplikacji P4N. Kilku podróżników pisało, że rano obudziły ich krzyki kur przygotowywanych na dziedzińcu dla hotelowej kuchni. I rzeczywiście. Rano przyjechał dostawczak, wyładował kilka klatek pełnych kur i nie był to przyjemny widok.

​

Łącznie 262 km

Peć
Peć
Albánie
Albánie

Dzień 12

Tirana

Jezioro Ochrydzkie

Dotarliśmy do Tirany, stolicy Albanii. Ani śladu sprzedawców pustych płyt DVD i szczeniąt, których spotykaliśmy przez całą drogę przez Albanię. Żadnych starszych kobiet przewożących płonący ogień na taczkach. Zamiast tego ulice pełne czarnych mercedesów i kasyn. Zaparkowaliśmy na strzeżonym parkingu w centrum. Parkingowy koniecznie chciał, żebyśmy zostawili mu kluczyki do samochodu. Mieliśmy jednak wrażenie, że po powrocie zastalibyśmy w najlepszym razie przeszukanego Sprintera.

Spacerowaliśmy po centrum i ponieważ nadeszła pora obiadu, usiedliśmy w ogródku jednego z bistr. Oferta była kusząca, a ceny więcej niż przystępne. Zamówiliśmy znacznie więcej jedzenia, niż byliśmy w stanie zjeść. Ale tym wszystkim pysznościom po prostu nie dało się oprzeć. Zajadaliśmy się więc do oporu, miejscowi patrzyli na nas z niedowierzaniem, a my zupełnie się tym nie przejmowaliśmy. Przynajmniej do chwili, gdy weszliśmy do środka zapłacić i zobaczyliśmy, w jakich warunkach przechowują i przygotowują jedzenie.

​

Późnym wieczorem dotarliśmy do Macedonii Północnej, nad Jezioro Ochrydzkie. To liczące od trzech do czterech milionów lat i mające 285 metrów głębokości jezioro znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W jego okolicy żyje też kilka gatunków węży, w tym węże wodne i żmije zygzakowate.

​

Jakoś nie mieliśmy ochoty na kąpiel.

​

Łącznie 155 km

Tirana
Tirana
Ohrid
Ohrid

Dzień 13

Ochryda

Śniadanie w restauracji tuż nad jeziorem urozmaiciły nam węże, które co chwilę wynurzały się z wody. Miejscowi byli zajęci zrzucaniem ich ze stolików z powrotem do jeziora.

​

Podobno w zabytkowej Ochrydzie znajduje się 365 kościołów. Miasto wpisane jest na listę UNESCO, a pierwsze wzmianki o nim pochodzą już z IV wieku p.n.e. Odwiedziliśmy między innymi cerkiew Matki Bożej Perivlepty, wybudowaną w 1295 roku. Ochryda to fascynująca mieszanka prawosławia i islamu. Stare cerkwie stoją tu obok meczetów i dawnych łaźni tureckich.

​

Ruszyliśmy dalej na południe. Na autostradzie w północnej Grecji zauważyliśmy dość nietypowy znak ostrzegawczy: Uwaga na niedźwiedzie i dziki! Noc spędziliśmy na jednym z nadmorskich kempingów. Nasze miejsce otaczały przyczepy kempingowe, które najwyraźniej nie ruszały się stąd od lat, miniaturowe płotki, doniczki i nieskończona kolekcja kiczowatych ozdób. Dla nas była to prawdziwa tortura. Poszliśmy wcześnie spać, żeby następnego ranka jak najszybciej stamtąd uciec.

​

Łącznie 330 km

Ohrid
Ohrid
Greece
Greece

Dni 14–16

Chalkidiki

Wreszcie dotarliśmy na Chalkidiki, półwysep, który w przeciwieństwie do północnej Grecji zaczynał wyglądać tak, jak zawsze wyobrażaliśmy sobie Grecję. Składa się z trzech długich półwyspów. Najbardziej wysunięty na wschód, Athos, jest niemal całkowicie zamknięty dla zwykłych turystów. Znajduje się tam autonomiczne państwo mnichów z dwudziestoma klasztorami. Według legendy Matka Boska odwiedziła kiedyś Athos, uznała go za święte miejsce i zakazała wstępu kobietom oraz samicom zwierząt. W ten sposób Athos stał się jedynym półwyspem w Grecji, na który kobiety nie mają wstępu. Zakaz obowiązuje od ponad tysiąca lat.

​

Wybraliśmy środkowy półwysep, Sithonię. Krajobraz był suchy, ale plaże przepiękne, z widokiem na górę Athos. Spędziliśmy tutaj trzy spokojne dni. Ponieważ mieliśmy sporo czasu, wyciągnęliśmy rowery i ruszyliśmy zwiedzać okolicę. Większość czasu spędzaliśmy jednak na pięknej, niemal pustej plaży albo odpoczywając w cieniu obok naszego Sprintera.

​

Łącznie 114 km

Chalkidiki camp
Chalkidiki beach
Chalkidiki beach
Chalkidiki camp

Dzień 17

Nea Karvali

Nadszedł czas, żeby ruszyć dalej. Pojechaliśmy wzdłuż wybrzeża Morza Egejskiego w kierunku Turcji. Droga była długa, więc na pierwszy nocleg zatrzymaliśmy się niedaleko greckiej miejscowości Nea Karvali. Plaże nie były już tak ładne, morze było brudniejsze i nieprzyjemnie pachniało, a na horyzoncie przepływały statki towarowe. Grecka sielanka, którą cieszyliśmy się na Chalkidiki, zdecydowanie dobiegła końca.

​

Łącznie 227 km

Nea Karvali
Nea Karvali
Alexandrupoli
Alexandrupoli

Dzień 18

Alexandrupoli

Murefte

Na śniadanie zatrzymaliśmy się w ostatnim większym greckim mieście przed granicą – Aleksandropolis. Sądząc po nazwie i położeniu, spodziewaliśmy się starożytnego miasta. Jakież było nasze zdziwienie, gdy okazało się, że to właściwie niezbyt interesujące miasto portowe, założone dopiero w 1875 roku jako mała wioska rybacka.

​

W południe dotarliśmy do tureckiej granicy. Już z daleka było widać, że opuszczamy Unię Europejską i wjeżdżamy do zupełnie innego świata. Mijaliśmy niezliczone punkty kontroli bezpieczeństwa, kamery monitoringu i flagi z półksiężycem, aż w końcu ustawiliśmy się w sześciopasmowej kolejce do odprawy. Było dokładnie południe. Z głośników rozległ się głos muezina wzywającego do modlitwy i cały ruch zamarł. Kiedy modlitwa dobiegła końca, przejście graniczne znów ożyło. Między samochodami chodzili uzbrojeni żołnierze z psami, celnicy kontrolowali bagażniki, a my powoli przesuwaliśmy się w stronę stanowisk kontroli. Były trzy. Pierwsze zajmowało się nami, drugie naszym bagażem, a trzecie, policyjne, samochodem. Wszystko poszło dobrze i oficjalnie znaleźliśmy się w Turcji.

Na nocleg wybraliśmy, kierując się opiniami innych podróżników, miejsce w pobliżu Mürefte. Prosty kemping w cieniu sosen, prowadzony przez grupę młodych surferów. Po przyjeździe wszystko wyglądało świetnie. Swobodna atmosfera i pomocni gospodarze. Pierwszy drobny problem pojawił się, gdy chcieliśmy kupić w kiosku zimne piwo. Po chwili poszukiwań barman znalazł ostatnie dwie butelki. Na szczęście, jak na porządnych Czechów przystało, mieliśmy zapasy przywiezione z domu. Siedzieliśmy przy samochodzie i zaczęliśmy rozglądać się dookoła. Im dłużej się przyglądaliśmy, tym dziwniejsze wydawało nam się to miejsce. Co jakiś czas z na wpół podartych namiotów wyłaził jakiś człowiek i znikał gdzieś w oddali. Przy wspólnym ognisku nagle poruszyła się sterta szmat, z której wyłonił się kolejny członek ekipy. Niedaleko nas usiadł dziwny starszy mężczyzna ubrany cały na czarno. Wpatrywał się w telefon, a kątem oka obserwował, co robimy. Dziwne miejsce.

​

Zaczęło się ściemniać. Schowaliśmy się do Sprintera, a nasz obserwator nadal siedział na zewnątrz i patrzył w telefon. Kiedy po północy wyszliśmy do toalety, wciąż siedział niedaleko samochodu, wpatrzony w ekran. Niesamowita wytrzymałość baterii w tym urządzeniu.

​

Łącznie 292 km

Alexandrupoli
Tukey
Murefte
Murefte

Dzień 19

Stambuł

Kontynuowaliśmy podróż wzdłuż wybrzeża Morza Marmara. Droga wiła się obok dziwnych rybackich chat na palach, a my zaczynaliśmy być głodni. Zatrzymaliśmy się w małym miasteczku rozciągającym się wzdłuż głównej drogi. Weszliśmy do niewielkiego bistro i próbowaliśmy coś zamówić. Nikt nie mówił w żadnym języku poza tureckim, menu nie było, a jeśli słowa, które powtarzano nam w kółko, wskazując palcem na garnki, były nazwami potraw, niewiele nam to pomogło. W końcu wskazaliśmy na chybił trafił kilka dań i usiedliśmy przy stoliku przed lokalem. Oczekiwanie na jedzenie umilił nam wypadek samochodowy, do którego doszło na głównej drodze tuż przed bistro. Nie był szczególnie poważny, ale reakcja tureckich kierowców była niewiarygodna. W ciągu kilku sekund z samochodów wyskoczyli samozwańczy kierujący ruchem, którzy zmusili wszystkich do zawrócenia, jazdy pod prąd do najbliższego zjazdu i objechania miejsca wypadku. Nieważne, że po dziesięciu minutach rozbite samochody usunięto na pobocze i ruch wrócił do normy. A jedzenie? Trudna do opisania mieszanka warzyw, oleju i gotowanego ogona wołowego...

​

Niecałe 50 kilometrów przed celem naszej podróży budynki zaczęły rosnąć w górę. Właśnie dotarliśmy na przedmieścia Stambułu. Droga stopniowo rozszerzała się do sześciu pasów w każdym kierunku, a ruch stawał się coraz większy. Chcieliśmy przedostać się na drugą stronę Bosforu, co oznaczało przejazd przez samo centrum miasta. I udało się! Byliśmy w Azji!

 

Łącznie 200 km

Murefte
Murefte
Istanbul Asia
Istanbul Asia

Dzień 20

Stambuł

Burgas

Na noc zatrzymaliśmy się na parkingu dla kamperów w samym centrum miasta. Miejscowy ośrodek sportowy dorabia sobie w ten sposób, udostępniając swój parking kamperom. Stambuł już wcześniej zwiedzaliśmy, a kiedyś nawet spędziliśmy sylwestra na tutejszym lotnisku. Tym razem odwiedziliśmy więc tylko najważniejsze zabytki, a przede wszystkim cieszyliśmy się na jedzenie. A ponieważ najwyraźniej nigdy się nie uczymy, Petra wyszła bez chusty na głowie, a ja w krótkich spodenkach. O ile problem chusty można było rozwiązać przed Hagią Sophią za kilka lir, o tyle z moimi spodenkami było gorzej. Posłuchałem więc rady policjanta pilnującego wejścia, zsunąłem spodenki poniżej kolan i problem został rozwiązany. To, że pod koszulką miałem teraz goły tyłek, Allahowi najwyraźniej nie przeszkadzało.

​

Nadszedł czas wyjazdu. Pokonanie niespełna 350 kilometrów do bułgarskiego Burgas miało nam zająć około pięciu godzin. O ósmej wieczorem dotarliśmy do przejścia granicznego Dereköy. A właściwie kilka kilometrów przed nim utknęliśmy w kompletnie nieruchomym korku. Na teren przejścia wpuszczano tylko tureckie autobusy. Po trzech godzinach wreszcie znaleźliśmy się za szlabanem. I wtedy rozpoczął się maraton, a może raczej bieg na orientację. Nikt niczym nie kierował, samochody stały wszędzie i wzajemnie się blokowały. Odstaliśmy swoje w kolejce do okienka z paszportami, żeby dowiedzieć się, że brakuje nam zaświadczenia o niezaleganiu z płatnościami w Turcji. Trzeba więc było znaleźć okienko wydające takie dokumenty, odstać kolejną kolejkę, odebrać zaświadczenie i wrócić do kolejki numer jeden. Potem przecisnąć się między samochodami do kolejki wyjazdowej i czekać. Znowu czekać. Od dawna było już ciemno, a w mroku rysowały się sylwetki uzbrojonych tureckich żołnierzy. Stopniowo dotarliśmy do przyczyny całego zamieszania. Z powodu Covidu straż graniczna nakazała, żeby wszystkie pojazdy przejeżdżały przez wannę dezynfekcyjną. Oczywiście było to kompletnie bez sensu, ale stanowiło świetny pretekst do pobierania opłaty za dezynfekcję. I właśnie przed tą wanną pewnemu Bułgarowi zablokował się jego supernowoczesny samochód, którego nie dało się ruszyć z miejsca. Trzeba więc było objeżdżać go pod prąd przez całe przejście graniczne, a następnie skomplikowanym manewrem wrócić do wanny dezynfekcyjnej. Wielu kierowcom zabrakło już cierpliwości. Omijali wannę, a człowiek pobierający opłaty wściekał się coraz bardziej.

​

Do Burgas dotarliśmy późno w nocy. Zaparkowaliśmy przy plaży i kompletnie wyczerpani padliśmy do łóżka. Dzisiejsza podróż zajęła nam jedenaście godzin.

​

Łącznie 348 km

Istanbul Hagia Sofia
Istanbul Sultanahmet camii
Istanbul
Bulgaristan sign

Dzień 21

Rano obudził nas hałas wokół samochodu i głośna muzyka. Wyjrzeliśmy na zewnątrz i zobaczyliśmy, że na placu, który w nocy był zupełnie pusty, stało ponad dwieście samochodów, a z zatłoczonej plaży dobiegała dudniąca muzyka. Nie mogliśmy uwierzyć, że przyjeżdżające auta nas nie obudziły, ale po poprzednim dniu właściwie trudno było się dziwić. Burgas, podobnie jak cała Bułgaria, nie zrobiło na nas szczególnego wrażenia, więc ruszyliśmy dalej, w stronę Rumunii.

​

Najpierw jednak musieliśmy przebrnąć przez bułgarskie drogi. Główna trasa do Bukaresztu była w trakcie czegoś, co trudno było nawet nazwać remontem. W jednym z miasteczek na przykład drogi po prostu zniknęły. Mieszkańcy siedzieli zrezygnowani przed zakurzonymi domami, a jeśli już spotkaliśmy jakiś samochód, miał co najmniej jedną przebitą oponę. Właścicielom najwyraźniej zupełnie to nie przeszkadzało i spokojnie jechali dalej. Patrzyliśmy na to wszystko z niedowierzaniem. Zrozumieliśmy za to, że pan, który przemknął obok nas nowiutkim traktorem, musi być miejscowym bogaczem. Tyle że zamiast sportowego Lamborghini kupił sobie traktor Lamborghini. Wiedział, co robi...

​

Przybywało też bezpańskich psów, które pojawiały się dosłownie znikąd, gdy tylko gdziekolwiek się zatrzymaliśmy. Nawet w środku gęstego lasu. Wszystkie były łagodne i miały perfekcyjnie wyćwiczone błagalne spojrzenie. Nie sposób było się oprzeć. Dlatego zaczęły nam się kurczyć nie tylko zapasy czeskiego piwa, ale również psich przysmaków, które zabraliśmy ze sobą.

​

Łącznie 315 km

Bulgaria
Bulgaria
Bulgaria dog
Bulgaria/Romania

Dzień 22

Bran

Po nocy spędzonej na przedmieściach Bukaresztu, podczas której omal nie zabraliśmy ze sobą małego kotka, który wieczorem niepostrzeżenie zakradł się do naszego Sprintera, rano dotarliśmy do centrum miasta.

​

Bukareszt okazał się niezwykle interesujący – od imponującego Pałacu Ceaușescu i otaczającej go dzielnicy po zabytkowe centrum. Zobaczyliśmy klasztor Stavropoleos, jeden z najstarszych prawosławnych kościołów w mieście, zbudowany w wyjątkowym stylu renesansu wołoskiego, prawosławną katedrę patriarchalną, a nawet kilometr zerowy rumuńskich dróg. Ogólnie miasto zrobiło na nas bardzo przyjemne wrażenie. Aż trudno uwierzyć, że zaledwie kilka kilometrów dalej, na wsiach, ludzie nadal poruszają się wozami konnymi i żyją w biedzie.

​

Mieliśmy już dość wielkich miast i nie mogliśmy się doczekać powrotu na łono natury. Przed zachodem słońca dotarliśmy do miasteczka Bran. Na kempingu spotkaliśmy dwie czeskie załogi i spędziliśmy z nimi bardzo miły wieczór, pełen podróżniczych opowieści i przydatnych wskazówek.

​

Łącznie 292 km

Bukurešť
Bukurešť
Bukurešť
Romania

Dzień 23

Transfăgărășan

Poprzedniego wieczoru umówiliśmy się z naszymi sąsiadami z kempingu, że zostawią swoje samochody na miejscu, a my podwieziemy ich do zamku Bran. Ten rumuński zabytek narodowy znajduje się na historycznej granicy między Transylwanią a Wołoszczyzną. Słynie jednak przede wszystkim z tego, że podobno zainspirował Brama Stokera do stworzenia opisu zamku Drakuli w swojej powieści. Prawdziwy zamek, w którym przebywał książę Wład III, znajduje się jednak gdzie indziej.

​

Początkowo sami też chcieliśmy zwiedzić zamek, ale już po dotarciu do miasteczka u jego podnóża wiedzieliśmy, że to nie miejsce dla nas. Korek, turyści przeciskający się między samochodami, stragany z tandetnymi pamiątkami i, na dokładkę, uliczne karaoke, podczas którego jedna z azjatyckich turystek bezskutecznie próbowała zapanować nad własnymi strunami głosowymi. Wysadziliśmy sąsiadów, życzyliśmy im stalowych nerwów i czym prędzej ruszyliśmy dalej.

​

Jechaliśmy krętą doliną rzeki Argeș, gdy nagle na wzgórzu nad nami pojawił się zamek Poenari. Prawdziwa siedziba hrabiego Drakuli. Tym razem odpuściliśmy sobie 1480 betonowych schodów prowadzących do ruin. Czekała na nas bowiem Transfăgărășan – jedna z najbardziej malowniczych dróg świata, nazywana przez Rumunów „Drogą Świata”.

Południowa część tej drogi słynie z niedźwiedzi, które przychodzą tu po smakołyki rozdawane przez turystów. Łapaliśmy się za głowę, gdy obok jednego z nich zatrzymał się kabriolet, a młoda turystka próbowała zwabić niedźwiedzia coraz bliżej, żeby zrobić sobie ładne zdjęcie na Instagram. No i, jak to w Rumunii bywa, w tunelu na samym szczycie trasy utknęliśmy na pół godziny w korku. Wszystko dlatego, że samochody nie mieściły się na pobliskim parkingu, pełnym straganów z turystycznymi pamiątkami i domowymi serami.

​

Podczas zjazdu szukaliśmy spokojnego i ładnego miejsca na nocleg, ale wszędzie było pełno. Aż w końcu wypatrzyliśmy niewielki płaskowyż, na którym stała tylko jedna niemiecka ciężarówka wyprawowa. Idealne miejsce! Droga prowadząca na górę była mocno zniszczona i pełna wielkich kamieni, więc zwykłe kampery nie miały szans tam wjechać. My jednak mogliśmy sobie na to pozwolić. Bez strachu wdrapaliśmy się na górę, powoli objechaliśmy ciężarówkę i zaczęliśmy szukać równego miejsca. I nagle... zaraz, policja! Właśnie coś wypisywali niemieckiej ekipie. Kiedy jeden z policjantów nas zobaczył, tylko uniósł palec wskazujący i delikatnie pokazał nam „nie, nie”...

​

Ale nawet to nie zepsuło nam wrażeń z tego niezwykłego miejsca. Zatrzymywaliśmy się co kilkaset metrów, żeby podziwiać otaczające nas piękno. Naprawdę było warto. To rzeczywiście „Droga Świata”.

​

Łącznie 227 km

Transfăgărășan
Transfăgărășan
Transfăgărășan
Transfăgărășan

Dzień 24

Hunedoara

Segedyn

Naszym ostatnim przystankiem w Rumunii był zamek w Hunedoarze. Ta gotycko-renesansowa budowla jest jednym z największych zamków w Europie i zajmuje czołowe miejsce na liście siedmiu cudów Rumunii. I rzeczywiście, my również mieliśmy się czemu dziwić. Po raz pierwszy, gdy zobaczyliśmy hutę żelaza, którą rumuński dyktator Ceaușescu kazał wybudować tuż obok zamku, zupełnie nie przejmując się zabytkowym otoczeniem. A po raz drugi, kiedy podczas zwiedzania przechodziliśmy przez kolejne puste pomieszczenia. W środku nie ma bowiem prawie żadnego wyposażenia, więc zamek jest właściwie interesujący tylko z zewnątrz. Ale ten widok naprawdę robi wrażenie.

​

Po południu dotarliśmy do węgierskiego Segedynu. Na nocleg wybraliśmy ośrodek wypoczynkowy niedaleko centrum, nad rzeką Cisą. Wybraliśmy się do miasta i w restauracji zamówiliśmy gulasz segedyński. Nigdy w życiu o czymś takim nie słyszeli. Kapusta kiszona w gulaszu? Co to w ogóle za bzdura... Na szczęście mieli przynajmniej czeskiego Pilsnera z beczki.

​

Łącznie 468 km

Hunedoara
Hunedoara
Segedín
Segedín

Dzień 25

Budapeszt

Przez niekończące się węgierskie równiny dotarliśmy do Budapesztu. Nie jest dużo większy od Pragi, ale zrobił na nas naprawdę imponujące wrażenie. Szeroki Dunaj, rozległe bulwary, monumentalny budynek parlamentu, Baszta Rybacka i Zamek Królewski spoglądające na miasto ze wzgórza. Wspaniały widok na Budapeszt podziwialiśmy z kopuły Bazyliki św. Stefana. Nie mogliśmy też pominąć słynnej hali targowej Nagycsarnok, gdzie spróbowaliśmy lokalnych specjałów, a przede wszystkim kupiliśmy kilka kilogramów prawdziwych węgierskich kiełbas. Żałujemy tylko, że nie wystarczyło nam już czasu na kąpielisko termalne Széchenyi.

​

Na kempingu, na którym nocowaliśmy, w ogóle nie czuliśmy się już jak za granicą. Mnóstwo Czechów, Słowaków i to nieodparte wrażenie, że nasza podróż właśnie tutaj dobiega końca. Jedynym wyjątkiem był rowerzysta z Meksyku, który pożyczył od nas pompkę rowerową. Jakim cudem dotarł aż tutaj bez niej...?

​

Łącznie 175 km

Budapešť
Budapešť
Budapešť
Budapešť
bottom of page